Dure waarheid
Michel Emmerik (43) is verandermanager en coach. Hij heeft ooit een hele kostbare leugen vertelt. “Bewust je mond houden is óók liegen. Bij één van de grotere spelers in de voedingsmiddelenindustrie zat ik in het team dat een joint venture moest uitonderhandelen. Tijdens een van de sessies zag ik dat mijn ‘tegenspeler’ een grote rekenfout maakte, ter waarde van toch gauw een half miljoen. Hoewel mijn wangen vuurrood werden, heb ik op dat moment niets gezegd. Na afloop van de meeting ging ik met mijn observatie naar mijn baas. Daar werd meteen de champagne ontkurkt. Toen ik voorzichtig vroeg of het toch niet beter was om het spel eerlijk te spelen, werd ik weggehoond. De volgende dag moesten de handtekeningen gezet worden en daar zat ons team. Drie jongetjes op een rij. De andere directeur kwam binnen en ik zweer het je, hij rook dat er iets niet klopte. Hij is het uit gaan zoeken en natuurlijk, het kwam uit. Daardoor ontstond zoveel wantrouwen dat die hele joint venture erop is stuk gelopen.” Liegen kan dus heel duur zijn, maar er zijn ook situaties denkbaar waarin de kosten van de waarheid vertellen nog hoger zijn. Waar uw grens ligt, dat is natuurlijk heel persoonlijk.
“Kantoorpolitiek en volstrekte eerlijkheid gaan gewoonweg niet samen.” Michel Hoetmer (52), oprichter van SalesQuest, houdt er duidelijk een andere filosofie op na. “Mijn belangrijkste les leerde ik toen ik nog erg jong en bij de AMRO-bank werkte op een afdeling met verder alleen maar vrouwen. Op een dag kwam één van mijn collega’s in een nieuwe, maar zeer vreemde, outfit vragen of ik het leuk vond staan. Als enige haan in het kippenhok leek het me beter om op dat moment te zeggen dat het haar prima stond. Even later werd ik apart genomen door een andere collega die wilde weten of ik dat echt vond. Naïef als ik was vertelde ik eerlijk wat mijn ware gedachten waren. Die werden linea recta doorgespeeld aan de persoon in kwestie. Zij verliet daarop huilend het pand en heeft nooit meer normaal tegen mij gedaan. Kortom: als je liegt, moet je wél heel goed weten wanneer je je mond moet houden.”
Over de balans tussen leugen en waarheid heeft management consultant Henk Cretier (55), een mooie oneliner: “Absolute consequentie is de filosofie der dwazen!” Hij illustreert het met een voorbeeld. “Zoals de vader van Theo van Gogh bij zijn begrafenis zo mooi verwoordde: ‘Je moet in Nederland alles kunnen zeggen, maar het is niet verstandig om altijd alles te zeggen!’ Je moet je afvragen wat het effect van ‘de waarheid’ is. Heeft het nut om altijd de waarheid te vertellen, is men er klaar voor, kan men het aan? Consensus versus confrontatie? Voor een manager in het bedrijfsleven geldt hetzelfde. Hij of zij zal zich altijd af moeten vragen welk effect de boodschap heeft. Welk doel bereik ik met de confrontatie? Je hebt altijd zelf de keuze. Als je altijd liegt word je ooit het slachtoffer van de leugen, maar als je altijd de waarheid spreekt wordt je ooit het slachtoffer van de waarheid.”
Hoe verschillend ze verder over dit onderwerp denken, over één ding zijn de drie heren het in ieder geval eens: “Stel van te voren je eigen ethische richtlijnen vast en marchandeer daar nooit mee. Dan kun je jezelf altijd in de spiegel aan blijven kijken."
Gepost op 14 september 2008 : 14:00
Permalink
| Reacties (3)
Reacties
ik vind dat waarheid en apart thema is en dat ieder voor zich uit moet maken way hij of zij te vertellen hebben
susann behrendt | 14 mrt 2009 06:17:37
De prijs van de waarheid wordt niet bepaald, door de gevoelens die je ermee kwetst. Maar door de toekomst van je organisatie.
Een organisatie die leugens als uitgangspunt neemt, om zo te kunnen voldoen aan bepaalde interne culturele regels, snijdt uiteindelijk zichzelf in de vingers.
Het is wat Peter Senge bedoelde met mental models. Als jij het wereldbeeld hanteert, dat je beter de kool en de geit kunt sparen, dan moet je niet vreemd op kijken als op een bepaald moment zowel de kool als de geit gegeten moeten worden.
De waarheid is te kostbaar om hem tegen een leugen af te wegen. Dat betekent echter niet, dat je daarom de waarheid als een bot instrument moet gebruiken. Er bestaat zoiets als een eenvoudig instrument als feedback geven. Het uitspreken van je gevoel bij iets vanuit je eigen positie. Dus niet in het geval van Michel Hoetmer, de waarheid voor je houden en zeggen dat je het mooi vindt. Maar eerlijk zeggen dat het niet jouw smaak is. Want waarom mag je niet vanuit je eigen smaak praten. De ander mag zich toch ook vanuit zijn eigen smaak kleden? En het voordeel vanuit de waarheid praten is ook nog eens, dat anderen ook de waarheid gaan vertellen. En dat is precies wat je nodig hebt op de moment, dat je er slecht voorstaat.
Maar in organisaties waar de leugen regeert, komt men er juist te laat achter dat het slecht met ze gaat. Want het moet wel heel erg zijn, voordat men de waarheid gaat vertellen. En tja, dan wordt het wel heel moeilijk om de waarheid te geloven, want voor die tijd was het toch allemaal koek en ei.
Norman Dragt | 15 sep 2008 12:52:28
De prijs van de waarheid wordt niet bepaald, door de gevoelens die je ermee kwetst. Maar door de toekomst van je organisatie.
Een organisatie die leugens als uitgangspunt neemt, om zo te kunnen voldoen aan bepaalde interne culturele regels, snijdt uiteindelijk zichzelf in de vingers.
Het is wat Peter Senge bedoelde met mental models. Als jij het wereldbeeld hanteert, dat je beter de kool en de geit kunt sparen, dan moet je niet vreemd op kijken als op een bepaald moment zowel de kool als de geit gegeten moeten worden.
De waarheid is te kostbaar om hem tegen een leugen af te wegen. Dat betekent echter niet, dat je daarom de waarheid als een bot instrument moet gebruiken. Er bestaat zoiets als een eenvoudig instrument als feedback geven. Het uitspreken van je gevoel bij iets vanuit je eigen positie. Dus niet in het geval van Michel Hoetmer, de waarheid voor je houden en zeggen dat je het mooi vindt. Maar eerlijk zeggen dat het niet jouw smaak is. Want waarom mag je niet vanuit je eigen smaak praten. De ander mag zich toch ook vanuit zijn eigen smaak kleden? En het voordeel vanuit de waarheid praten is ook nog eens, dat anderen ook de waarheid gaan vertellen. En dat is precies wat je nodig hebt op de moment, dat je er slecht voorstaat.
Maar in organisaties waar de leugen regeert, komt men er juist te laat achter dat het slecht met ze gaat. Want het moet wel heel erg zijn, voordat men de waarheid gaat vertellen. En tja, dan wordt het wel heel moeilijk om de waarheid te geloven, want voor die tijd was het toch allemaal koek en ei.
Norman Dragt | 15 sep 2008 12:51:15
Plaats een reactie
